در مقاله حاضر تصمیم داریم تا به بررسی بیماری آرتروز زانو ، علل بروز این بیماری ، علائم ، روش تشخیص و همچنین درمان آن بپردازیم. برای کسب اطلاعات کافی در این خصوص تا انتهای مقاله با ما همراه باشید. دکتر محمد ابراهیم طاهریان بهترین متخصص ارتوپد در تهران ، با تشخیص صحیح و سریع بیماری های ارتوپدی و ارائه راهکارهای مناسب درمانی ، مراجعین محترم خود را در راستای بهبودی یاری می نمایند.

آرتروز چیست ؟

پیش از پرداختن به آرتروز زانو ، لازم می دانیم در ابتدا شما را با مفهوم بیماری آرتروز آشنا نماییم.

آرتروز در حقیقت ، نوعی عارضه عضلانی – اسکلتی می باشد که منجر به بروز انقباض و التهاب در عضلات درگیر می شود و درد و ناراحتی در آن ناحیه را به دنبال دارد.

آرتروز ، در هر یک از مفاصل بدن می تواند نمود یابد و تقریبا می توان گفت که حدودا 100 نوع آرتروز وجود دارد که از این میان ، چندین نوع آن مرتبط با عضلات و مفاصل زانو است.

آرتروز زانو

آرتروز زانو چیست ؟

آرتروز زانو یا اصطلاحا ساییدگی زانو ، به التهاب مفصل زانو اشاره دارد که استئوآرتریت شایع ترین نوع  آرتـروز زانو می باشد.

آرتـروز زانو ، به تدریج سبب از بین رفتن غضروف زانو شده و بدین ترتیب به مرور زمان ، موجب قرارگیری استخوان های زانو روی هم و در نتیجه ، ساییده شدن آن ها می شود.

علل ایجاد کننده آرتروز زانو

به طور کلی برخی عوامل ، منجر به تشدید بروز بیماری آرتـروز زانو شده و فرد را به سمت ابتلا به آن سوق داده یا به عبارتی در معرض مواجهه با آن قرار می دهند.

رایج ترین علل آرتـروز زانو عبارتند از :

  • افزایش سن : بالا رفتن سن ، از عمده ترین عواملی به شمار می رود که موجب افزایش احتمال ابتلا به آرتـروز زانو می شود ؛ تا جایی که عموما افراد بالای 50 سال بیش از افراد جوان در معرض این بیماری قرار دارند.
  • جنسیت : از دیگر عواملی که می توان به عنوان علت تشدید کننده بروز آرتـروز زانو به آن اشاره داشت ؛ جنسیت می باشد ، به طوری که ابتلا به این بیماری در خانم ها بیش از آقایان مشهود است.

آرتروز زانو

  • انجام برخی حرکات تکراری : گاهی اوقات انجام بعضی حرکت ها در بازه های زمانی طولانی ، از مواردی است که می تواند به از بین رفتن غضروف ها و ساییدگی مفاصل منتج شده و در نتیجه ، فرد را در معرض رویارویی با بیماری آرتـروز زانو قرار دهند.
  • سطح تراکم استخوان : میزان تراکم استخوان و در واقع ، پایین بودن سطح آن ؛ از جمله مواردی است که فرد را در معرض خطر ابتلا به آرتـروز زانو قرار می دهد.
  • اضافه وزن زیاد باعث می شود فشار بیش از حدی به مفاصل وارد گردد و منجر به صدمه دیدن آن ها شود.
  • ریسک ابتلا در کسانی که سابقه این بیماری در میان اعضای خانواده شان وجود دارد نیز بالاست.
  • انجام جراحی هایی در گذشته که طی آن غضروف های آسیب دیده برداشته شده اند.
  • اشتغال به کاری که نیازمند فعالیت های فیزیکی بسیاری است.

علائم آرتروز زانو

در ذیل به رایج ترین علائم و نشانه های آرتروز زانو اشاره شده است.

  • افراد مبتلا به آرتـروز زانو ، معمولا در هنگام انجام امور روزمره ای که مستلزم ایجاد فشار به زانو هستند ؛ اعم از بالا و پایین رفتن از پله ، انجام کارهای منزل و مواردی از این قبیل ، دچار احساس درد و ناراحتی می شوند.
  • این دسته از افراد بعد از نشستن های طولانی و به طور کلی قرارگیری در یک وضعیت به مدت طولانی ، هنگامی که اقدام به برخاستن یا حرکت زانو می نمایند با احساس درد روبرو خواهند شد.
  • این افراد در هنگام انجام کارهای سنگین و فعالیت های شدید ، درد فزاینده ای در زانوی خود حس خواهند کرد.
  • اشخاص مبتلا به آرتـروز زانو ، همواره با احساس ضعف در عضلات پا و همچنین درد تشدید شونده در این ناحیه مواجه هستند.

تشخیص آرتروز زانو

در راستای تشخیص آرتـروز زانو ، باید به پزشک متخصص ارتوپد مراجعه شود.

پزشک ، در وهله اول از طریق معاینه فیزیکی بیمار اقدام به تشخیص بیماری می نماید و پس از آن به منظور تشخیص دقیق بیماری ، تصویربرداری با اشعه ایکس و در صورت لزوم ام آر آی و آزمایشات تکمیلی را درخواست می کند. لازم به ذکر است در صورتی که پزشک ، تشخیص وجود آرتروز روماتوئید داده باشد ؛ جهت اطمینان از آن ، برای بیمار آزمایش خون نیز تجویز خواهد نمود.

درمان آرتروز زانو

تاکنون هیچ راهی برای درمان قطعی آرتروز زانو معرفی نشده است ؛ البته به کمک روش های درمانی موجود می توان به کنترل این بیماری پرداخته و از پیشروی آن و تخریب بیشتر مفاصل ، پیشگیری به عمل آورد. توجه داشته باشید که پزشک در وهله اول از طریق درمان های غیرجراحی ، اقدام به درمان بیماری می نماید و در صورتی که شدت آسیب دیدگی زانو زیاد باشد ، انجام جراحی را تجویز خواهد کرد. به طور کلی با توجه به این که وسعت علائم آرتروز در هر فردی ، متغیر است ، نمی توان یک راهکار کلی برای درمان این بیماری ارائه نمود.

برحسب نوع آرتروز ایجاد شده ، هدف از درمان ، تسکین درد ، افزایش دامنه حرکتی مفصل و تقویت آن ، کنترل علائم تا حد امکان و جلوگیری از تخریب بیشتر مفصل زانو می باشد. روندهای درمانی آرتروز زانو شامل اصلاح سبک زندگی ، دارو درمانی و جراحی است.

اصلاح سبک زندگی

یکی از فرایندهایی که می تواند به بهتر شدن آرتروز زانو کمک کند ، ترک عادات غلط زندگی است که در این راستا چندین تکنیک ارائه شده است :

کاهش وزن : ممکن است فرد به سبب داشتن سبک زندگی کم تحرک و پر خوری اضافه وزن بسیاری داشته باشد و همین امر دلیل اصلی آرتروز ایجاد شده باشد ؛ بنابراین لازم است در جهت کاهش وزن خود اقدامات لازم را به انجام برساند. در این صورت درد ناشی شده کاهش می یابد و مانع وخیم تر شدن عارضه می شود.

مراقبت از مفصل زانو : سعی کنید از فعالیت هایی که سبب می شوند فشار بسیاری بر مفصل وارد شود ، دوری کنید. در صورت لزوم از وسایل کمکی مانند عصا ، استفاده کنید. همچنین برای پیاده روی از کفش های مناسب استفاده کرده و به جهت تقویت استخوان ها غذای سالم مصرف کنید.

فیزیوتراپی : با انجام فیزیوتراپی عضلات اطراف مفاصل زانو قوی و تقویت شده و از فشار وارده بر زانو می کاهد. جلوگیری از آتروفی ماهیچه ها در حفظ عملکرد زانو در سطح مطلوب ، نقش بسزایی دارد.

آرتروز زانو

دارو درمانی

معمولاً برای کاهش علائم ناشی شده از آرتروز زانو ، متخصص داروهای ضدالتهابی و مسکن تجویز می کند. در برخی موارد نیز به تزریق کورتون روی می آورند که به سرعت درد و التهاب را کاهش می دهد.

جراحی

عمل جراحی ، به عنوان آخرین روند درمانی ، زمانی که دیگر پروسه ها نتیجه مطلوبی را برای فرد حاصل نکردند ، اتخاذ می شود. جراحی های مختلفی برای درمان آرتروز زانو به انجام می رسد. برخی از آن ها با حفظ استخوان و غضروف ، مفصل را ترمیم می کنند و در برخی پروسه های دیگر مفصل زانو به طور کامل تعویض می شود. فرایندهای

جراحی آرتروز زانو عبارتند از :

  • جراحی آرتروسکوپی زانو (Knee Arthroscopy)
  • جراحی استئوتومی زانو (Knee Osteotomy)
  • جراحی تعویض مفصل زانو (Knee Replacement Surgery)