درباره درمان عود دیسک های کمری

درمان عود دیسک های کمری : منظور از دیسک کمر ، خروج بخش نرم داخل دیسک یا به عبارتی هسته مرکزی دیسک از بخش بیرونی آن می باشد که تحت عنوان فتق دیسک کمر نیز شناخته می شود. ( جراح ستون فقرات )

چرا دیسک کمر رخ می دهد ؟

به طور کلی ستون فقرات ، متشکل از تعداد زیادی استخوان یا مهره می باشد که این مهره ها به مثابه یک سیلندر مسطح بوده و در فضای مابین هر دو مهره ، یک دیسک واقع شده است.

جنس دیسک ها از موادی مشابه لاستیک می باشد که بسیار محکم بوده و سبب انعطاف پذیری ستون فقرات می شوند.

لازم به ذکر است تمامی دیسک ها دارای یک بخش بیرونی و یک بخش مرکزی هستند که جنس بخش بیرونی از فیبری مستحکم بوده و بخش مرکزی یا در حقیقت هسته دیسک ، حالتی ژله مانند دارد.

حال آن که هنوز علت دقیق بروز دیسک کمر مشخص نشده است.

اما غالبا افرادی که بخش بیرونی دیسک آن ها ضعیف تر است ، بیش از دیگر افراد در معرض مواجهه با دیسک کمر قرار دارند.

درمان عود دیسک های کمری

علل ابتلا به دیسک كمر

در صورت ابتلا به دیسک کمر ( فتق دیسک ) ، دیسک بین مهره ای ( بالشتک بین مهره های ستون فقرات) به بیرون رانده شده یا دچار برآمدگی و حتی در برخی موارد دچار پارگی می شود.

فتق دیسک می تواند در اثر آسیب دیدگی ؛ مانند حادثه رانندگی ایجاد شود.

همچنین حرکات تند و ناگهانی ، برداشتن نادرست یک جسم سنگین یا پیچ خوردگی شدید نیز می توانند فشار زیادی به دیسک وارد کرده و سبب بروز فتق دیسک شوند ؛ لذا افراد با مشاغل سخت ، به مراتب بیشتر دیگر افراد در معرض خطر ابتلا به فقت دیسک کمر هستند.

ضمنا باید اشاره داشت که اضافه وزن نیز باعث ایجاد فشار مضاعف بر روی دیسک شده و منجر به افزایش احتمال بروز فتق دیسک خواهد شد.

از دیگر علل ابتلا به دیسک کمر عبارتند از :

  • وراثت
  • ورزش های تماسی
  • مصرف الکل یا دخانیات
  • افزایش سن

علائم ابتلا به دیسک کمر

اگرچه دیسک قسمت تحتانی کمر را درگیر می کند، اما می تواند در گردن نیز ایجاد شود.

به طور کلی علائم دیسک کمر ؛ بسته به موقعیت و اندازه فتق ، سبب ایجاد فشار متفاوت بر روی عصب خواهد شد ؛ اما عمدتا شاهد آن هستیم که فتق دیسک کمر ، یک طرف بدن را تحت تأثیر قرار می دهد.

توجه داشته باشید افراد مبتلا به دیسک کمر ؛ معمولا بیشترین درد را در باسن ، ران و ساق پا احساس خواهند کرد.

این درد ممکن است هنگام سرفه، عطسه یا حرکت در موقعیت های خاص به پا نیز وارد شود.

بیماران اغلب درد را تیز یا سوزاننده توصیف می کنند.

به طور کلی اعصاب آسیب دیده ( ناشی از فتق دیسک ) ؛ موجب ضعف ، بی حسی و سوزن سوزن شدن ماهیچه می شوند و می توانند باعث لکنت شده یا بر توانایی بلند کردن یا نگه داشتن وسایل نیز تأثیر بگذارد.

درمان دیسک کمر

در وهله اول ، پزشک متخصص از طریق تجویز دارو اقدام به درمان بیمار می نماید و یکسری حرکات ورزشی را برای بیمار تجویز می کند که بیمار باید به منظور تقویت عضلات حمایت کننده ستون فقرات و در نتیجه کاهش درد دیسک و نیز کاهش احتمال وقوع دوباره آن ، نسبت به انجام این تمرینات ورزشی ممارست ورزد.

از دیگر مواردی که ممکن است پزشک معالج ، در راستای درمان فتق دیسک درخواست نماید ؛ می توان به فیزیوتراپی ، تزریق اپیدورال و نهایتا جراحی دیسک کمر اشاره نمود.

جراحی دیسک کمر

در مواردی که علائم دیسک ، بسیار حاد بوده و با مصرف دارو و سایر راهکارهای درمانی توصیه شده ؛ التیام نیابد پزشک متخصص ، جراحی دیسک کمر را پیشنهاد خواهند نمود.

مقصود از جراحی دیسک کمر ، برداشتن قسمت بیرون زده دیسک و متعاقبا رفع فشار از روی اعصاب می باشد.

آیا می توان از عود مجدد دیسک کمر پیشگیری کرد ؟

موثرترین راه جهت پیشگیری از عود مجدد فتق دیسک ، پرهیز از بی تحرکی و داشتن فعالیت کافی و نیز انجام ورزش هایی مانند پیاده روی ، شنا ، دو و مواردی از این قبیل ؛ به طور منظم می باشد.

اما متاسفانه با این حال ؛ یکی از مشکلاتی که در پی جراحی دیسک کمر ممکن است حادث گردد ، عود مجدد آن است.

به طوری که در برخی موارد تنها چند روز بعد از جراحی و در پاره ای دیگر پس از گذشت چند سال ، شاهد عود مجدد دیسک خواهیم بود.

روش درمان عود دیسک های کمری

به منظور درمان عود دیسک های کمری ، فرد باید مجددا تحت عمل دیسک قرار گیرد.

البته توجه داشته باشید که عمل مجدد دیسک نباید به روش جراحی باز انجام پذیرد.

زیرا در جراحی دیسک به روش باز ؛ به دلیل چسبندگی های اولیه ، ریسک چسبندگی و نیز بروز  عفونت وخونریزی تشدید خواهد شد.

از این رو در چنین مواردی ، جراحی دیسک به روش آندوسکوپی پیشنهاد خواهد شد ؛ چرا که در این روش ، تمرکز اصلی بر روی رفع چسبندگی های نواحی اطراف دیسک عود کرده با حداقل دستکاری ممکن می باشد.

لذا می توان گفت جهت درمان عود دیسک های کمری ، جراحی آندوسکوپی دیسک نسبت به جراحی دیسک با روش باز ارجحیت دارد.

درمان دیسک کمر بدون جراحی

در صورت بروز فتق دیسک ؛ کنترل درد شدید ، فوری ترین نیاز بیمار است.

گزینه های اولیه کنترل درد در راستای درمان عود دیسک های کمری ، معمولا شامل موارد زیر است :

  • استفاده از کمپرس یخ ، عمدتا برای کاهش التهاب و اسپاسم عضلانی مفید است.
  • داروهای ضد درد : پزشک برای درمان درد و التهاب ناشی از فتق دیسک ، داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی ؛ مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن را توصیه می کند.
  • گرما درمانی : گرمادرمانی نیز می تواند باعث تسکین اسپاسم عضلانی ناشی از فتق دیسک شود.

لذا در این راستا پد گرمایشی ، کمپرس گرم و بسته حرارتی چسبی گزینه های خوبی هستند.

باید متذکر شد که استراحت طولانی ، منجر به سفتی و درد بیشتر خواهد شد ؛ لذا نباید برای بهبود درد دیسک کمر به طور مطلق استراحت نمایید و بهتر است که پیاده روی کوتاه در منزل داشته باشید.

درمان آندوسکوپی دیسک کمر

به طور کلی در جراحی آندوسکوپی ، از یک برش کوچک و ابزارهای ویژه برای درمان اختلالات ستون فقرات استفاده می شود.

به منظور انجام جراحی آندوسکوپی دیسک کمر ؛ ابتدا بیمار بی حسی موضعی دریافت می کند ، سپس یک برش پوستی کوچک ظریف بر روی موضع درد ایجاد می شود و یک تروکار لوله ای وارد برش می شود.

جراحی آندوسکوپی ممکن است با دو روش به ستون فقرات دسترسی پیدا کند :

  1. داخل ( پشت ستون فقرات بین دو لایه )
  2. ترانسفرامینال ( پشت یا کنار ستون فقرات به نوروفورامن )

در مرحله بعد ، یک دوربین کوچک از طریق تروکار به منطقه هدف وارد می شود و جراحی بر روی موضع درد صورت می پذیرد.

این دوربین ، بر روی مانیتور عکس هایی را در زمان عمل ضبط و نمایش می دهد.