بیماری پوکی استخوان

پوکی استخوان چیست ؟ منظور از پوکی استخوان یا Osteoporosis ، کاهش تراکم استخوان می باشد که سبب کاهش قدرت استخوان شده و شانس شکنندگی آن را تشدید می کند ؛ تا جایی که اصابت کوچکترین ضربه می تواند منجر به شکستگی استخوان شود. ( بیماری های ارتوپدی )

لازم به ذکر است که به طور کلی ، قسمت داخلی یک استخوان سالم ؛ درست مانند لانه زنبور دارای فضاهای کوچک می باشد ؛ حال آن که پوکی استخوان باعث افزایش این فضاها ، از بین رفتن قدرت و تراکم استخوان می گردد.

همچنین پوکی استخوان ، علاوه بر کاهش حجم تراکم استخوان ؛ موجب ضعیف و نازک شدن قسمت بیرونی استخوان نیز می شود.

توجه داشته باشید که پوکی استخوان ، بر بافت استخوان تأثیر می گذارد و  بیشترین آسیب دیدگی را در استخوان دنده ، باسن ، استخوان های مچ و ستون فقرات ایجاد می کند.

بیماری پوکي استخوان ؛ تدریجا پیشروی کرده و اغلب تا زمانی که منجر به شکستگی شود ، هیچ علامتی به همراه ندارد.

اگرچه پوکي استخوان یک بیماری پیشرونده است ، اما امکان پیشگیری و همچنین درمان آن وجود دارد.

پوکی استخوان

علل ایجاد کننده پوکی استخوان

پوکی استخوان ، در لاتین به معنای ” استخوان متخلخل غیرطبیعی” است که تراکم آن مانند اسفنج ( حفره حفره ) است. این اختلال در ساختار اسکلت ، استخوان را ضعیف کرده و منجر به شکستگی مکرر استخوان می شود.

عواملی که احتمال بروز این بیمار را تشدید می کنند عبارتند از :

  • رژیم غذایی نامناسب
  • سبک غلط زندگی
  • اختلالات فیزیولوژیک
  • بی تحرکی
  • افزایش سن
  • مصرف برخی داروها
  • ابتلا به برخی بیماری های خاص ؛ نظیر بیماری های گوارشی ، روماتیسم مفاصل و غیره

لازم به ذکر است که افزایش سن از مهم ترین عوامل ایجاد کننده بیماری پوکي استخوان محسوب می شود ، به طوری که این بیماری معمولا در سنین میانسالی رخ می دهد و با ضعف و درد کلی بدن همراه است.

پوکی استخوان

علائم پوکی استخوان

پوکی استخوان ؛ اغلب ” بیماری خاموش ” نامیده می شود ، زیرا در مراحل اولیه ، علائمی به دنبال ندارد و با گذشت زمان و پس از آن که سبب کاهش توده استخوانی و متعقابا ضعف اسکلت و شکننده شدن استخوان شد ؛ خود را نشان می دهد.

عمدتا پوکی استخوان در مراحل اولیه ، فاقد هرگونه علامت است ؛ اما با پیشرفت بیماری ، به تدریج علائم آن نمایان می گردد.

از رایج ترین علائم پوکی استخوان ، می توان به موارد ذیل اشاره داشت :

  • می تواند موجب بروز درد در مفاصل گردد.
  • کاهش تدریجی قد را به دنبال خواهد داشت.
  • اختلال در ایستادن و نشستن به صورت صحیح ، از دیگر علائمی است که پوکی استخوان ممکن است ایجاد نماید.
  • شکننده شدن استخوان حتی در صورت برخورد ضربات با شدت ناچیز و جزئی ، نیز از دیگر علائم پوکی استخوان به شمار می رود.

تشخیص پوکی استخوان

در اکثر موارد ، پوکي استخوان با یک رادیوگرافی ساده قابل تشخیص خواهد بود ؛ به طوری که طی این عکسبرداری ، پزشک متخصص با رویت نازک شدن استخوان کورتیکال یا مشاهده کاهش خطوط داخل استخوان اسفنجی می تواند وجود پوکي استخوان را تشخیص دهد.

توجه داشته باشید در صورتی امکان تشخیص پوکي استخوان با رادیوگرافی ممکن خواهد بود که بیشتر از 30 درصد تراکم استخوان تقلیل یافته باشد ؛ لذا نمی توان اذعان داشت که رادیوگرافی ، ابزار دقیقی برای تشخیص پوکي استخوان است.

از این رو در حال حاضر ؛ در راستای سنجش تراکم استخوان و تشخیص پوکي استخوان ، روش Doual_enerjy X_ray مورد استفاده قرار می گیرد.

صحبت های دکتر محمد ابراهیم طاهریان بهترین متخصص ارتوپد تهران درباره راه های جلوگیری از پوکی استخوان

 

درمان پوکی استخوان

در ابتدا باید اشاره داشت که بیماری پوکی استخوان ، لزوما با گذشت زمان بدتر نمی شود ؛ همانطور که در ابتدای مقاله اشاره شد علیرغم این که پوکي استخوان یک بیماری پیشرونده است ، خوشبختانه امکان پیشگیری و درمان آن وجود دارد.

روش های درمان پوکی استخوان

  • مصرف داروهای تسکین درد
  • دریافت کلسیم کافی و ویتامین D
  • کاهش یا حذف مصرف نمک از برنامه غذایی
  • ترک مصرف سیگار و نوشیدنی های الکلی
  • پوشیدن کفش های مناسب و پاشنه کوتاه
  • اقدامات مربوط به سبک زندگی ؛ مانند حفظ وزن سالم و ورزش منظم
  • درمان های حمایتی برای سهولت در انجام فعالیت های روزمره
  • انجام تمرینات مقاومتی و فعالیت هایی که به صورت ایستاده انجام می شوند ؛ مانند پیاده روی ، دویدن ، ایروبیک و تنیس

لازم به ذکر است در موارد معدودی که درمان های ذکر شده ، موفق واقع نشوند ؛ احتمال آن وجود دارد که پزشک متخصص ارتوپد ، دستور انجام جراحی را جهت ترمیم ، تقویت یا جایگزینی مفاصل آسیب دیده صادر نماید.

برای کمک به حفظ سلامت استخوان هرگز دیر نیست ، اما بهتر است که سلامت استخوان ها را در سنین پایین و مدت ها قبل از یائسگی در اولویت قرار دهید.

سخن آخر

افرادی که با هر یک از علائم فوق الذکر مواجه هستند ؛ جهت تشخیص وجود بیماری پوکي استخوان ، جلوگیری از پیشرفت و درمان آن باید به متخصص ارتوپد مراجعه نمایند.

دکتر محمد ابراهیم طاهریان بهترین متخصص ارتوپد در تهران می باشند ؛ ایشان از برجسته ترین پزشکان متخصص در این حوزه هستند که با بهره وری از نوین ترین تکنیک ها امکان درمان بیماری های ارتوپدی را به بهترین نحو ممکن میسر می سازند.