کیست مچ دست که از آن با نام کیست سینوویال یا کیست گانگلیون نیز یاد می شود ، توده هایی هستند که به طور مکرر بر روی کف دست ، مچ و نزدیک به مفاصل و تاندون ها ایجاد می شوند. جهت تشخیص و درمان عارضه باید به جراح اندام و ستون فقرات مراجعه نمایید. دکتر محمد ابراهیم طاهریان ، این عارضه را برای شما برطرف می سازد.

کیست مچ دست

بیشتر کیست های گانگلیون از نظر ظاهری شبیه به بادکنک هایی هستند که از آب پر شده و به یک ساقه اتصال دارند ، به بیان دیگر درون آن ها شکلی همچون مایع شفاف یا ژل دارد.

کیست دست امکان دارد از نظر اندازه متغیر بوده یا به طور کلی برطرف شده و گاهاً با درد همراه باشد.

دلایل ایجاد کیست مچ دست

این کیست ها معمولاً هنگامی به وجود می آیند که مایع سینوویال در میان مفاصل جمع شود. این مایع موجب می شود تا در ضعیف ترین نقاط بافت ها برآمدگی ایجاد شود.

دلیل اصلی به وجود آمدن این کیست ها هنوز مشخص نبوده اما ناراحتی و تغییرات مکانیکی مفاصل و تاندون را می توان علت احتمالی بروز این عارضه دانست.

مشخصه های کیست مچ دست

توده یا برآمدگی های بوجود آمده تحت عنوان کیست مچ دست از سه طریق قابل شناسایی هستند:

محل قرارگیری : کیست های گانگلیون اغلب در راستای تاندون ها یا مفاصل مچ یا کف دست ایجاد می شوند.

شکل و ابعاد کیست : معمولاً کیست های مچ دست بیضی یا دایره ای شکل بوده و قطری حدود 2.5 سانتی متر دارند.

درد: در اکثر موارد وجود کیست در مچ دست دردی را به همراه ندارد؛ مگر آن که توده به عصب های دست فشار وارد کند. در این حالت درد ، خارش ، بی حسی یا ضعف عضله را در پی خواهد داشت.

زمانی که در ناحیه مچ دست خود وجود توده یا دردی را احساس کردید ، به متخصص ارتوپد مراجعه نمایید. ایشان با تشخیص عارضه ، درمان مناسب را بر می گزیند.

کیست مچ دست

موارد ذیل عواملی هستند که احتمال دارد در بروز این کیست ها دخالت داشته باشند :

  • آسیب یا فشار به مفاصل مچ دست و فرسایش آن ها
  • فعالیت های شدید دست همچون ورزش ژیمناستیک
  • تحریک آسیب های قبلی
  • وجود نقائص ساختاری در بافت های مفاصل

عوامل خطر

سن و جنسیت : شکل گیری کیست گانگلیون برای تمامی افراد ممکن است اما در میان زنان 20 تا 40 سال رایج تر می باشد. بروز کیست مچ دست در خانم ها نسبت به آقایان شایع تر است.

استئوآرتریت : افرادی که مفاصل انگشت هایشان در نزدیک ناخن های دست ، دچار سایش و آرتروز شده اند ، نسبت به دیگران به میزان بیشتری در معرض تشکیل کیست گانگلیون در نزدیکی مفاصل خود قرار دارند.

آسیب های مفصلی یا تاندون : تاندون ها یا مفاصلی که در گذشته صدمه دیده اند ، احتمال دارد ریسک شکل گیری کیست را افزایش دهند.

انواع کیست مچ دست

کیست های گانگلیون را می توان در 3 دسته ذیل طبقه بندی کرد:

  1. کیست پشت دست
  2. کیست مخاطی

نشانه ها و علائم کیست مچ دست چیست ؟

از شایع ترین نشانه های این عارضه می توان به موارد ذیل اشاره کرد :

  • درد نوسانی در مچ دست
  • شدت گرفتن درد هنگام حرکت دادن یا فعالیت مفاصل درگیر شده
  • ورم گاه به گاه
  • احساس ضعف ، خارش یا در برخی موارد بی حسی

کیست مچ دست

لازم به ذکر است که کیست های مچ دست در برخی موارد ممکن است هیچ گونه درد یا علائم دیگری نداشته و تنها موجب برآمدگی شوند. همچنین امکان دارد سرعت رشد این کیست ها آهسته یا سریع باشد.

تشخیص کیست مچ دست

در طول انجام معاینه فیزیکی ، متخصص به جهت ارزیابی درد و حساسیت کیست ، فشار نسبی را به آن وارد می سازد. همچنین ایشان به جهت پی بردن به مواد پر کننده توده ، اشعه ای را بر روی آن ساطع می کند. به عبارتی می خواهد متوجه شود که کیست منسجم بوده یا اینکه از مایعات پر شده است. علاوه بر آن پزشک انجام تست های تصویربرداری همچون رادیوگرافی ، عسکبرداری اولتراسوند و MRI را لازم می داند. ایشان با نتایج بدست آمده از تصویربرداری ها به دیگر عارضه های احتمالی موجود همچون آرتروز یا وجود تومور پی می برد. به کمک MRI و عکسبرداری اولتراسوند ، کیست های پنهان نیز مشخص می گردند.

وجود کیست گانگلیون از طریق آسپیراسیون نیز تشخیص داده می شود. بدین نحو که متخصص با استفاده از یک سوزن و سرنگ مقداری از مایع پر کننده کیست را بیرون می کشد. مایع درون کیست مچ دست ، غلیظ و شفاف می باشد.

درمان کیست مچ دست

درمان های پزشکی به طور معمول زمانی صورت می گیرد که وجود کیست ، مانع انجام فعالیت های فرد شده یا خیلی دردناک باشد.

برای درمان این نوع کیست ، روش های بسیاری وجود دارد که عبارتند از :

  • دارودرمانی
  • اسپلینت و بریس مچ دست
  • تخلیه کیست
  • تزریق کوروتون
  • ماساژ دادن مچ دست

روندهای درمان کیست مچ دست

عدم تحرک : به جهت آن که فعالیت سبب می شود تا کیست گانگلیون بزرگتر شود ، جراح پیشنهاد می کند برای مدتی با قرار دادن اسپلینت یا بریس در ناحیه هدف ، حرکت آن را محدود سازید. به محض منقبض و کوچک شدن کیست ، فشار وارد شده بر رشته های عصبی از بین رفته و درد تسکین می یابد. البته دقت داشته باشید که نباید به مدت طولانی از اسپلینت ها استفاده کنید زیرا ممکن است سبب ضعف عضلات و ماهیچه های اطراف گردد.

آسپیراسیون : در صورتی که کیست مچ دست با مایع پر شده باشد ، طی این روند به کمک سرنگ و سوزن ، تمام مایعات درون آن کشیده می شود. اما احتمال تشکیل مجدد کیست نیز وجود دارد.

جراحی : اگر هیچ یک از روندهای درمانی گفته شده ، در برطرف سازی کیست مؤثر واقع نشوند ، انتخاب آخر جراحی است. با انجام عمل جراحی ، جراح کیست را از مچ خارج ساخته و پایه های اتصال یافته به مفصل یا تاندون ها را نیز بر می دارد. در موارد بسیار اندکی امکان دارد که جراحی کیست گانگلیون موجب صدمه دیدن اعصاب دست ، عروق خونی یا تاندون ها شوند. با این حال احتمال بازگشت کیست بعد از جراحی نیز وجود دارد.