فهرست مطالب
ورم مچ پا یک مشکل بسیار شایع است که به دلیل تجمع مایع در بافت های اطراف مفصل ایجاد می شود. این ورم ممکن است بدون درد باشد یا همراه با درد ، قرمزی و محدودیت حرکتی بروز کند. گرانش زمین باعث می شود این تورم بیشتر در اندام های تحتانی یعنی پا ، ساق و مچ پا دیده شود ؛ خصوصا در افراد مسن یا کسانی که ساعات طولانی سرپا هستند. اگرچه ورم مچ پا همیشه نشانه یک بیماری جدی نیست ، اما تشخیص زمان مراجعه به پزشک بسیار مهم است ؛ چرا که در برخی شرایط ممکن است علامت یک مشکل خطرناک مثل لخته خون یا نارسایی قلبی باشد. در این مقاله از زبان دکتر محمد ابراهیم طاهریان ؛ بهترین متخصص ارتوپد تهران به بررسی دلایل ، علائم هشدار دهنده و روش های درمان ورم مچ پا می پردازیم.
علت های ورم مچ پا
طبیعتا می خواهید بدانید که چرا مچ پا متورم می شود؟ در پاسخ باید بگوییم که دلایل بروز ورم مچ پا بسیار متنوع است و می تواند از یک مشکل ساده تا یک بیماری جدی را شامل شود. بارزترین علل این تورم عبارتند از :
ایستادن یا نشستن طولانی مدت
حرکت نداشتن عضلات پا ، سبب می شود خون و مایع لنف در پا تجمع پیدا کند. این حالت در کارمندان پشت میزنشین ، فروشندگان و رانندگان بسیار شایع است.
اضافه وزن یا چاقی
تجمع چربی و فشار بیش از حد روی مفصل ، گردش خون را کاهش داده و تورم ایجاد می کند. کاهش وزن می تواند در حذف این تورم بسیار کمک کننده باشد.
ورم مچ پا بر اثر مصرف دارو
برخی داروها ممکن است باعث احتباس آب و سدیم شوند ؛ اعم از داروهای زیر :
- داروهای ضدالتهابی مثل ایبوپروفن
- برخی داروهای قلبی
- کورتون ها
- داروهای هورمونی (استروژن و تستوسترون)
- بعضی داروهای ضدافسردگی
البته این به معنای ، توقف خودسرانه دارو نیست و توصیه می شود در این خصوص حتما با پزشک خود مشورت کنید.
لخته خون در پا
یکی از خطرناک ترین دلایل ورم مچ پا محسوب می شود. در این حالت پا متورم ، گرم و دردناک می شود و احتمال آمبولی ریه هم وجود دارد.
آسیب دیدگی ، پیچخوردگی یا شکستگی
افزایش خون رسانی به ناحیه آسیب دیده منجر به ورم و درد شدید می شود. در این مواقع مراجعه به متخصص ارتوپد ضروری است.
بیماری های قلبی ، کلیوی و کبدی
ورم هر دو مچ پا عموما نشانه بیماری های نارسایی قلبی ، نارسایی کلیه و سیروز کبدی است و نیاز به بررسی فوری دارد.
نارسایی وریدی و واریس پا
وقتی دریچه های عروق مشکل داشته باشند ، خون به عقب برمیگردد و این اتفاق ، باعث تورم می شود.
بارداری و تغییرات هورمونی
ورم مچ پا در مادران باردار مسئله ای شایع است ؛ اما اگر ناگهانی و شدید باشد می تواند علامت پره اکلامپسی باشد که در این صورت نیاز به بررسی اورژانسی دارد.
جهت دریافت مشاوره از دکتر محمد ابراهیم طاهریان فرم زیر را پر کنید.
ورم مچ پا چه زمانی خطرناک است؟
اگر همراه با ورم ، هر یک از علائم زیر را داشتید ؛ فورا به پزشک متخصص ارتوپد مراجعه کنید :
- درد شدید قفسه سینه یا تنگی نفس
- سرگیجه، احساس ضعف یا غش
- قرمزی و داغی شدید ناحیه متورم
- تب و لرز
- تورم ناگهانی یک پا (مشکوک به لخته خون)
- تورم شدید در بارداری
- سابقه بیماری قلبی یا کلیوی
تشخیص ورم مچ پا چگونه انجام می شود؟
پس از معاینه کامل ، ممکن است تست های زیر درخواست شود :
- سونوگرافی داپلر (بررسی وریدها و لخته خون)
- عکسبرداری X-Ray برای بررسی شکستگی
- آزمایش خون (کلیه ، کبد ، تیروئید)
- نوار قلب یا اکو در صورت شک به مشکلات قلبی
درمان ورم مچ پا
بسته به علت ایجاد تورم ، روش درمان متفاوت است ؛ اما راهکارهای اصلی برای درمان این مشکل از قرار زیر می باشند :
درمان های خانگی مؤثر
- بالا نگه داشتن پا بالاتر از سطح قلب
- پیاده روی و حرکات کششی منظم
- کاهش مصرف نمک
- استفاده از کمپرس یخ
- پوشیدن جوراب فشارنده (ساپورت)
- کنترل وزن
اگر ورم مچ پا ، با این کارها مشکل رفع نشد ؛ به منزله این است که علت ، جدی تر است و لازم است بررسی های تخصصی انجام شود.
درمان پزشکی توسط متخصص ارتوپد
- داروهای ضدالتهاب یا ادرارآور (بر اساس تجویز پزشک)
- درمان آسیب های لیگامانی و تاندونی
- فیزیوتراپی تخصصی
- انجام جراحی در موارد خاص
دکتر طاهریان با جدیدترین روش ها ، علت اصلی تورم را شناسایی کرده و از بازگشت آن جلوگیری می کند.
چگونه از ورم مچ پا پیشگیری کنیم؟
- از ایستادن و نشستن طولانی بپرهیزید.
- هر ساعت یکبار بلند شوید و حرکت کنید.
- فعالیت بدنی منظم داشته باشید.
- آب کافی میل کنید.
- کفش استاندارد بپوشید.
- کنترل منظم فشار خون و قند را فراموش نکنید.
سوالات متداول درباره ورم مچ پا
آیا ورم مچ پا خود بخود خوب می شود؟
اگر علت آن سبک زندگی ناسالم باشد ، بله با اصلاح لایف استایل می توان مشکل را برطرف کرد ؛ اما اگر تورم مچ تداوم داشته و یا همراه با درد باشد حتما می بایست بررسی شود.
ورم مچ پا در یک پا طبیعی است؟
خیر. ورم مچ پا در حالت کلی در هر دو پا رخ می دهد و چنانچه تنها یک پا را درگیر کند ، اغلب نشانه لخته خون یا آسیب است و نیاز به معاینه فوری دارد.
آیا ماساژ دادن ورم مچ پا مفید است؟
اگر علت آسیب باشد ، ماساژ ممکن است شرایط را بدتر کند. بنابراین بهتر است پیش از هر اقدامی ، ابتدا با متخصص ارتوپد مشورت شود.
سخن آخر
ورم مچ پا در بسیاری از مواقع ناشی از سبک زندگی است و با اصلاح عادات و مراقبت های ساده قابل کنترل می باشد ؛ اما نباید آن را همیشه بی خطر تصور کرد. تورمی که ناگهانی بروز کند ، دردناک باشد یا همراه با علائم هشداردهنده مانند قرمزی شدید ، تنگی نفس و تب ظاهر شود ، می تواند نشان دهنده یک مشکل جدی در گردش خون ، قلب ، کلیه یا آسیب دیدگی باشد و نیاز به ارزیابی سریع توسط پزشک دارد. تشخیص علت دقیق تورم ، کلید درمان اصولی و جلوگیری از تکرار آن است. بنابراین اگر ورم مداوم ، یک طرفه یا همراه درد دارید ، مراجعه به متخصص ارتوپد و بررسی دقیق بهترین تصمیم برای حفظ سلامت و عملکرد مفصل مچ پاست.
