فهرست مطالب
تومور استخوان همان طور که از نام آن مشخص است ، در استخوان ها شکل گرفته و می تواند سرطانی یا غیرسرطانی باشد. اگرچه تومورهای استخوان غیرسرطانی یا خوش خیم ، غالبا در جای خود پابرجا مانده و به سایر بخش های بدن متاستاز نمی کنند ؛ اما باید این موضوع را در نظر داشت این تومورها در واقع سلول های غیرطبیعی هستند و حتی در صورت خوش خیم بودن نیز می بایست تحت درمان قرار گیرند ؛ چرا که قابلیت رشد داشته و در نتیجه می توانند سبب فشرده شدن بافت سالم استخوان شده و به این ترتیب به بروز اختلالات جدی تر بیانجامند. در خصوص تومورهای استخوان بدخیم (سرطانی) باید بگوییم که این نوع از تومورها می توانند در سراسر بدن منتشر شده و کل بدن را با سرطان درگیر کنند. شایان ذکر است که تورموهای خوش خیم در قیاس با تومورهای سرطانی به مراتب شیوع بیشتری دارند و از این رو معمولا وجود آن ها نگران کننده نیست. البته با این حال ، افراد باید به علائم و نشانه های تومور استخوان توجه ویژه داشته باشند تا در صورت مواجهه با آن سریعا برای درمان اقدام نمایند و از پیشروی بیماری جلوگیری کنند. در این مقاله علل بروز تومورهای استخوان ، علائم و انواع آن را مورد بحث و بررسی قرار داده ایم ، شما همراهان گرامی می توانید جهت افزایش آگاهی خود در این باره این مقاله از سایت دکتر محمد ابراهیم طاهریان بهترین متخصص ارتوپد تهران را تا انتها مطالعه بفرمایید.
دلایل ایجاد کننده تومور استخوان
ممکن است این سوال برای شما پیش آمده باشد که علل بروز تومورها استخوان چیست؟ در پاسخ به این پرسش مهم باید بگوییم که با وجود تحقیقات گسترده ای که در این رابطه صورت گرفته ، تاکنون علت اصلی بروز این بیماری مشخص نشده است. البته یکسری عوامل احتمالی وجود دارد که می توانند در پدید آمدن تومور استخوان نقش داشته باشند ، این موارد عبارتند از :
- ژنتیک و وراثت
- انجام پرتودرمانی
- آسیب به استخوان ها اعم از شکستگی استخوان
علائم تومور استخوان چیست؟
شایع ترین نشانه تومورهای استخوان ، احساس درد ناشناخته و مبهم در بخشی از استخوان می باشد که تومور در آن ایجاد شده است. توجه داشته باشید که شدت این درد غالبا خفیف بوده و به تدریج تشدید و مزمن می شود. (گاها شدت درد به قدری زیاد می شود که خواب شبانه فرد را مختل کرده و حتی او را از خواب بیدار می کند.)
شایان ذکر است که وجود تومور استخوانی سبب ضعیف شدن استخوان شده و در نتیجه به شکستگی استخوان و احساس درد در آن ناحیه می انجامد. به این نوع از شکستگی استخوان ، شکستگی پاتولوژیک اطلاق می شود.
ناگفته نماند که تومورهای استخوانی ، همواره با درد همراه نبوده و در برخی افراد ممکن است هیچ دردی به دنبال نداشته باشد و صرفا منجر به تعریق شبانه ، بالا رفتن حرارت بدن ، کاهش وزن و خستگی شود. برای تفهیم این مسئله به ذکر یک مثال می پردازیم ؛ به عنوان نمونه در نظر داشته باشید که افراد مبتلا به تومورهای استخوانی غیرسرطانی ، اغلب هیچ علائمی نداشته و برای محرز شدن وجود این بیماری در آن ها می بایست اسکن و تصویربرداری بر روی بیمار صورت پذیرد.
به طور کلی توصیه موکد می شود که هنگام رویارویی با علائم و نشانه های تومور استخوان ، حتما به پزشک متخصص ارتوپد مراجعه نمایید تا اقدامات و بررسی های لازم جهت تشخیص بیماری و درمان آن بر روی شما صورت پذیرد.
انواع تومورهای استخوان
تومورهای استخوان (فارغ از این که خوش خیم یا بدخیم هستند) ، هر یک از مزایا و معایب خاص خود برخوردارند.
تومورهای استخوانی خوش خیم یا غیرسرطانی
با انواع تومورهای خوش خیم استخوان آشنا شوید:
- استئوکندروما
- آنکندروما
- فیبرودیسپلازی
- تومورهای سلول غول پیکر
- تومور استخوانی آنوریسمال
تومورهای استخوانی بدخیم یا سرطانی
این نوع از تومورها همان طور که پیشتر گفتیم ، دارای سلول های پیشرونده می باشند و می توانند به سینه ، پروستات ، ریه ، کلیه و تیروئید آسیب برسانند.
انواع تومورهای بدخیم استخوان عبارتند از :
- استئو سارکوما
- تومورهای سارکوم که اغلب در نواحی اطراف لگن ، دنده ها ، بازوها و پاها ، ستون فقرات ، جمجه و غیره رویت و پخش می شوند.
تومور استخوان خوش خیم چه تفاوتی با تومور بدخیم دارد؟
تومور استخوان می تواند خوش خیم یا بدخیم باشد و تفاوت آن ها در رفتار و میزان خطرشان است. تومورهای خوش خیم معمولاً رشد آهسته دارند ، به بافت های اطراف نفوذ نمی کنند و به سایر اندام ها گسترش نمی یابند. این تومورها اغلب با جراحی محدود درمان می شوند و احتمال عود آن ها کم است. در بسیاری از موارد حتی فقط تحت نظر پزشک قرار می گیرند و نیاز به درمان فوری ندارند.
در مقابل ، تومورهای بدخیم یا سرطان استخوان رشد سریع تری دارند ، به بافت های مجاور حمله می کنند و می توانند به اندام هایی مانند ریه ها متاستاز بدهند. علائمی مثل درد شدید و پیشرونده ، تورم و شکستگی های غیرطبیعی بیشتر در این تومورها دیده می شود. تشخیص نوع تومور با تصویربرداری و نمونه برداری انجام می شود. درمان تومورهای بدخیم معمولاً ترکیبی از جراحی ، شیمی درمانی یا پرتودرمانی است و تشخیص زودهنگام نقش مهمی در افزایش شانس بهبودی دارد.
آیا تومور استخوان در کودکان قابل درمان است ؟
بله ، تومور استخوان در کودکان در بسیاری از موارد قابل درمان است و پیش آگهی آن نسبت به بزرگسالان بهتر است. نوع تومور ، محل درگیری و مرحله تشخیص نقش مهمی در نتیجه درمان دارند. برخی تومورهای استخوانی در کودکان خوش خیم هستند و فقط نیاز به پیگیری دوره ای دارند ، اما تومورهای بدخیم مانند استئوسارکوما یا سارکوم یوینگ معمولاً با ترکیبی از جراحی و شیمی درمانی درمان می شوند. پیشرفت های پزشکی باعث شده امکان حفظ اندام در اکثر موارد وجود داشته باشد و نیاز به قطع عضو بسیار کمتر از گذشته باشد. تشخیص زودهنگام ، کنترل درد و شروع سریع درمان تأثیر مستقیم بر موفقیت درمان دارند. کودکان معمولاً تحمل بهتری نسبت به داروهای درمانی دارند و میزان بهبودی در آن ها بیشتر است. پیگیری منظم پس از درمان برای جلوگیری از عود احتمالی ضروری است.
بهترین روش های پیشگیری از تومور استخوان
بهترین روش های پیشگیری از تومور استخوان ، هرچند صد در صد قطعی نیستند اما می توانند خطر ابتلا را کاهش دهند:
- حفظ سبک زندگی سالم و فعال
- مصرف مواد غذایی سرشار از کلسیم و ویتامین D
- پرهیز از مصرف دخانیات و الکل
- کنترل و درمان به موقع عفونت ها و التهاب های مزمن استخوان
- محافظت از بدن در برابر ضربه های شدید و آسیب های تکراری
- پایش دوره ای سلامت در افرادی که سابقه خانوادگی تومور استخوان دارند
- اجتناب از قرارگیری طولانی مدت در معرض مواد شیمیایی و اشعه های مضر
- تقویت سیستم ایمنی با تغذیه مناسب و خواب کافی
- توجه به علائم هشدار دهنده مانند دردهای استخوانی مداوم و مراجعه به موقع به پزشک
- انجام آزمایش ها و تصویربرداری های دوره ای برای افراد در معرض خطر بالا
انواع روش های درمان تومور استخوان
- جراحی تومور استخوان : جراحی اصلی ترین روش درمان بسیاری از تومورهای استخوانی است. در این روش توده تومور همراه با حاشیه ای از بافت سالم برداشته می شود تا احتمال عود کاهش یابد. امروزه در اغلب کودکان و بزرگسالان می توان از جراحی حفظ اندام استفاده کرد و تنها در موارد بسیار پیشرفته ، قطع عضو لازم می شود. پس از جراحی ممکن است از پیوند استخوان یا ایمپلنت برای بازسازی ناحیه استفاده شود تا عملکرد اندام حفظ شود.
- شیمی درمانی : شیمی درمانی با استفاده از داروهای ضد سرطان ، برای کوچک کردن تومور یا از بین بردن سلول های سرطانی باقی مانده به کار می رود. این روش بیشتر در تومورهای بدخیم مانند استئوسارکوما و سارکوم یوینگ کاربرد دارد. شیمی درمانی اغلب قبل از جراحی برای کاهش اندازه تومور و پس از جراحی برای جلوگیری از عود انجام می شود. با وجود عوارضی مانند ریزش مو یا ضعف بدنی ، این روش نقش مهمی در افزایش شانس درمان کامل دارد.
- پرتو درمانی : پرتودرمانی با استفاده از اشعه های پرانرژی ، سلول های سرطانی را هدف قرار می دهد و برای تومورهایی که حساسیت بیشتری به اشعه دارند مانند سارکوم یوینگ بسیار مؤثر است. این روش زمانی استفاده می شود که جراحی امکان پذیر نباشد یا بخشی از سلول های سرطانی پس از جراحی باقی مانده باشد. تکنیک های جدید پرتو درمانی دقت بالاتری دارند و آسیب به بافت های سالم اطراف را کاهش می دهند. جلسات درمان معمولا طی چند هفته انجام می شود و باعث کاهش درد و کنترل رشد تومور می شود.
- درمان های هدفمند (Targeted Therapy) : درمان هدفمند تومور استخوان با تمرکز بر پروتئین ها یا مسیرهای مولکولی خاصی که در رشد تومور نقش دارند عمل می کند. این روش نسبت به شیمی درمانی عمومی آسیب کمتری به سلول های سالم می زند و اغلب برای تومورهای خاص با جهش های ژنتیکی مشخص به کار می رود. داروهای هدفمند می توانند رشد تومور را متوقف کرده یا آن را کوچک کنند. این روش معمولاً برای بیمارانی به کار می رود که تومور آن ها به درمان های سنتی پاسخ کافی نداده است.
- ایمونوتراپی (تقویت سیستم ایمنی) : ایمونوتراپی با فعال سازی سیستم ایمنی بدن برای حمله به سلول های سرطانی عمل می کند. این روش در برخی تومورهای استخوانی در حال استفاده یا مطالعه است. داروهای ایمونوتراپی می توانند سلول های سرطانی را قابل شناسایی تر کنند یا پاسخ ایمنی بدن را تقویت نمایند. اگرچه هنوز کاربرد آن نسبت به سایر درمان ها محدودتر است اما در برخی بیماران به ویژه موارد مقاوم به شیمی درمانی نتایج امیدوارکننده ای داشته است و به عنوان درمان مکمل نیز قابل استفاده است.
