زمان مطالعه: 6 دقیقه

درد لگن یکی از مشکلات شایع است که می‌ تواند کیفیت زندگی افراد را به‌ طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهد. این درد می‌ تواند ناشی از علل مختلفی مانند مشکلات عضلانی ، التهاب مفاصل ، بیماری‌ های زنان و مردان ، عفونت‌ های ادراری یا گوارشی و حتی بیماری‌ های مزمن داخلی باشد. بسیاری از افراد در مواجهه با این درد ، نگران علل جدی آن هستند و به دنبال تشخیص سریع و روش‌ های درمان مؤثر می‌ گردند. شناخت الگو ، شدت و محل دقیق درد می‌ تواند به متخصص ارتوپد کمک کند تا علت آن را بهتر تشخیص دهد و درمان مناسب را انتخاب کند. اطلاع‌ رسانی علمی و کاربردی در این زمینه به بیماران کمک می‌ کند تا با آگاهی ، مراحل تشخیص و درمان را به‌ طور مؤثر طی کنند و از بروز عوارض جدی پیشگیری نمایند.

درد لگن - دکتر محمد ابراهیم طاهریان

درد لگن دقیقا کجاست و به کجا می زند؟

درد لگن بسته به علت و ناحیه‌ درگیر می‌ تواند در نقاط مختلف احساس شود و مسیر انتشار متفاوتی داشته باشد. در زنان معمولا در پایین شکم ، بین ناف و استخوان شرمگاهی احساس می‌ شود و در مردان غالباً در ناحیه‌ پایین شکم و بالای استخوان لگن ، گاهی اطراف بیضه‌ ها یا پروستات مشاهده می‌ شود. این درد ممکن است یک‌ طرفه یا دوطرفه باشد و به نواحی دیگر نیز منتقل شود. از جمله مسیرهای شایع انتشار درد می‌توان به کمر پایین، ستون فقرات ، ران‌ ها ، کشاله ران ، دور باسن یا مقعد و حتی ناحیه تناسلی و مثانه اشاره کرد. شدت و مسیر انتشار درد می‌ تواند سرنخی از علت آن باشد ؛ برای مثال درد تیرکشنده به ران یا پایین کمر ممکن است ناشی از مشکلات عضلانی یا ستون فقرات باشد، درد همراه با ادرار دردناک می‌ تواند مربوط به عفونت ادراری یا سنگ کلیه باشد و درد قبل یا بعد از قاعدگی یا در دوران بارداری اغلب با مشکلات زنان مرتبط است.

درد لگن به پا می زند ، نشانه چیست؟

در اغلب موارد ، درد لگن که به پا تیر می‌ کشد به مشکلات مفصل ران ، دیسک کمر یا عصب سیاتیک مرتبط است. وقتی مفصل ران دچار التهاب ، سایش یا آسیب می‌ شود ، درد معمولا از ناحیه لگن شروع شده و به سمت ران و گاهی به زانو انتشار پیدا می‌ کند. در موارد مربوط به دیسک کمر ، بیرون زدگی یا فتق دیسک باعث فشار روی ریشه‌ های عصبی می‌ شود و درد از پایین کمر و لگن به سمت ران ، ساق و حتی انگشتان پا کشیده می‌ شود. عصب سیاتیک که طولانی‌ ترین عصب بدن است نیز در صورت تحت فشار قرار گرفتن ، موجب درد تیرکشنده از باسن به پشت ران و پایین پا می‌ شود و ممکن است با گزگز ، بی‌ حسی یا ضعف عضلانی همراه باشد. تشخیص دقیق محل درگیری و شدت فشار روی عصب یا مفصل اهمیت بالایی دارد ، زیرا درمان مؤثر و پیشگیری از پیشرفت درد و اختلال در حرکت به آن وابسته است.

علت درد لگن در زنان چیست؟

درد لگن در زنان علاوه بر علل ارتوپدی ، گاهی به دلایل غیر اسکلتی هم ایجاد می شود ، اما تشخیص دقیق اهمیت زیادی دارد.

  • آرتروز مفصل ران (بسیار شایع بعد از ۴۰ سالگی)
  • درد لگن در بارداری
  • شل شدن مفاصل لگن به دلیل تغییرات هورمونی
  • التهاب تاندون ها و بورس ها
  • درد هنگام خوابیدن یا نشستن طولانی

علت درد لگن در زنان هنگام خواب

در زنان ، درد لگن هنگام خواب معمولا به التهاب بورس کنار لگن یا فشار روی مفصل ران مرتبط است. بورس‌ ها کیسه‌ های کوچکی پر از مایع هستند که بین استخوان و بافت‌ های نرم مانند تاندون‌ ها یا عضلات قرار دارند و نقش کاهش اصطکاک را دارند. وقتی این بورس‌ ها ملتهب می‌ شوند ، حتی در حالت استراحت و خواب هم فشار روی آن ها می‌ تواند باعث درد تیرکشنده یا سوزشی در ناحیه لگن شود. همچنین مشکلات مفصل ران مانند ساییدگی ، بی‌ ثباتی یا تغییر شکل مفصل می‌ تواند فشار روی بافت‌ های اطراف را افزایش دهد و درد را هنگام خواب تشدید کند ، به‌ ویژه وقتی زن به پهلو می‌ خوابد و وزن بدن مستقیماً روی لگن می‌ افتد. این نوع درد معمولاً با تغییر وضعیت خواب یا استفاده از بالش بین زانوها کاهش می‌ یابد اما برای بررسی دقیق‌ تر و جلوگیری از پیشرفت مشکل ، مشاوره با پزشک و در صورت لزوم فیزیوتراپی توصیه می‌ شود.

علت درد لگن در مردان چیست؟

در مردان ، معمولا دلایل عضلانی ، مفصلی یا ستون فقرات نقش اصلی دارند. علل شایع درد لگن مردان عبارتند از :

  • درد لگن ناشی از دیسک کمر : فتق یا بیرون زدگی دیسک‌ های ناحیه کمر می‌ تواند فشار روی ریشه‌ های عصبی ایجاد کند و باعث انتشار درد از پایین کمر به لگن و حتی ران شود. این درد معمولا با خم شدن ، بلند کردن اجسام سنگین یا نشستن طولانی تشدید می‌ شود. ممکن است با گزگز ، بی‌ حسی یا ضعف پاها همراه باشد. تشخیص به موقع و درمان مناسب می‌ تواند از پیشرفت آسیب جلوگیری کند.
  • کشیدگی عضلات لگن و ران : فعالیت‌ های شدید ، ورزش‌ های نامناسب یا حرکات ناگهانی می‌ توانند باعث کشیدگی عضلات لگن و ران شوند. این حالت معمولا با درد موضعی ، سفتی و محدودیت حرکت همراه است. درد هنگام نشستن یا برخاستن بیشتر احساس می‌ شود. استراحت ، کمپرس سرد و تمرینات کششی می‌ تواند به بهبود آن کمک کند.
  • آسیب‌های ورزشی : ضربه مستقیم ، پیچ خوردگی یا فشار زیاد هنگام ورزش ممکن است به عضلات ، رباط‌ ها یا مفصل لگن آسیب برساند. درد اغلب ناگهانی و شدید است و با فعالیت بدتر می‌ شود. تورم ، کبودی یا محدودیت حرکت نیز ممکن است ظاهر شود. درمان شامل استراحت ، فیزیوتراپی و در موارد شدید مراجعه به پزشک است.
  • سایش مفصل ران : آرتروز یا ساییدگی مفصل ران باعث تخریب غضروف و اصطکاک بین استخوان‌ ها می‌ شود. درد معمولاً در ناحیه لگن ، کشاله ران و گاهی ران احساس می‌ شود و با حرکت یا بلند شدن از صندلی تشدید می‌ گردد. محدودیت حرکت و خشکی مفصل از علائم همراه است. درمان شامل داروهای ضدالتهاب ، تمرینات فیزیوتراپی و در موارد شدید جراحی تعویض مفصل است.
  • نشستن طولانی و سبک زندگی کم تحرک : بی‌ تحرکی و نشستن‌ های طولانی فشار روی مفاصل ، عضلات و بافت‌های نرم لگن را افزایش می‌ دهد. این وضعیت باعث درد مزمن ، سفتی و کاهش انعطاف‌ پذیری عضلات لگن می‌ شود. همچنین گردش خون ضعیف می‌ تواند التهاب خفیف ایجاد کند. فعالیت منظم ، پیاده‌ روی کوتاه و تمرینات کششی می‌ تواند به کاهش درد کمک کند.

درد لگن نشانه چه بیماری هایی می تواند باشد؟

درد در ناحیه لگن می تواند علامت یکی از این مشکلات باشد :

  • آرتروز لگن
  • التهاب مفصل ران
  • پارگی لابروم لگن
  • دیسک کمر
  • گیر افتادن عصب سیاتیک
  • بورسیت لگن

نکته مهم : اگر درد لگن همراه با علائم زیر است ، حتما آن را جدی بگیرید :

  • درد شبانه شدید لگن
  • لنگیدن هنگام راه رفتن
  • بی حسی یا گزگز پا
  • کاهش دامنه حرکتی لگن
  • درد مداوم بیش از ۲ هفته

درد لگن سمت راست یا چپ نشانه چیست؟

درد لگن که در سمت راست یا چپ احساس می‌ شود معمولا به محل دقیق درگیری و علت زمینه‌ ای آن بستگی دارد. درد سمت راست لگن می‌ تواند ناشی از مشکلات عضلانی ، آسیب به مفصل لگن ، التهاب آپاندیس ، سنگ کلیه یا مشکلات روده‌ ای باشد، در حالی که درد سمت چپ لگن ممکن است با مشکلات روده ، التهاب تخمدان در زنان ، بیماری‌ های عضلانی یا مفصلی و حتی مشکلات ستون فقرات مرتبط باشد. شدت و نوع درد نیز سرنخی از علت آن ارائه می‌ دهد ؛ درد تیز و ناگهانی معمولا با شرایط حاد مانند سنگ کلیه یا آپاندیس همراه است ، در حالی که درد مبهم و مزمن بیشتر ناشی از مشکلات عضلانی ، مفصلی یا ستون فقرات است. تشخیص دقیق محل و علت درد با توجه به علائم همراه مانند تب ، خونریزی یا اختلال در حرکت اهمیت زیادی دارد تا درمان مناسب تعیین شود.

درد لگن - دکتر محمد ابراهیم طاهریان

آیا درد لگن خطرناک است؟

نه همیشه ، اما گاهی بله! اگر درد لگن ، شدید و ناگهانی باشد ؛ با تب یا کاهش وزن همراه باشد و یا باعث ناتوانی در راه رفتن شود ، حتما باید توسط متخصص ارتوپدی بررسی شود.

روش های درمان درد لگن

درمان به علت درد بستگی دارد و همیشه جراحی اولین گزینه نیست.

روش های درمان غیرجراحی

دارودرمانی اصولی
فیزیوتراپی تخصصی لگن
اصلاح سبک زندگی و نحوه نشستن
تمرینات تقویتی عضلات لگن
تزریق داخل مفصل در موارد خاص

درمان درد لگن بدون جراحی

یکی از متداول ترین سوالاتی که مبتلایان به درد ناحیه لگن ، در زمان مراجعه به پزشک می پرسند این است که جراحی لگن چه زمانی لازم است؟ در پاسخ باید بگوییم ، در مواردی مانند : آرتروز پیشرفته لگن ، تخریب شدید مفصل ، عدم پاسخ به درمان های غیرجراحی این امکان وجود دارد که پزشک ، جراحی مفصل ران را توصیه کند.

چه زمانی باید به متخصص ارتوپدی مراجعه کنیم؟

اگر این سوال ذهن تان را درگیر کرده است که برای درد لگن به چه دکتری مراجعه کنیم؟ در پاسخ باید اشاره داشت که در این موارد می بایست به متخصص ارتوپدی مراجعه کنید. به خصوص در صورت مواجهه با علائم زیر :

  • درد بیش از ۱۰–۱۴ روز طول کشیده
  • حرکت لگن محدود شده
  • درد به پا تیر می کشد

درد لگن چه زمانی این درد خطرناک می شود؟

درد لگن همیشه ساده نیست و گاهی می تواند نشانه آرتروز مفصل ران ، دیسک کمر یا درگیری عصب باشد. اگر درد در ناحیه لگن شما مداوم ، شدید یا همراه با تیر کشیدن به پا است ، شناخت علت آن و مراجعه به موقع به متخصص ارتوپدی اهمیت زیادی دارد.

سخن پایانی

درد لگن در زنان و مردان می تواند دلایل مختلفی داشته باشد ؛ از مشکلات ساده عضلانی تا بیماری های مفصلی جدی. تشخیص به موقع نقش مهمی در جلوگیری از پیشرفت بیماری و نیاز به جراحی دارد. ناگفته نماند دردهای ناحیه لگن مداوم ، شدید یا در حال بدتر شدن ، نیاز به بررسی توسط متخصص ارتوپدی دارد.