لامینکتومی پروسه جراحی است که طی آن ، جراح ارتوپد با برداشتن لامینا ، فشار وارده بر روی نخاع را کاهش می دهد. به طور کلی زمانی عمل لامینکتومی به عنوان گزینه مطلوبی برای درمان در نظر گرفته می شود که روندهای درمانی دیگر همچون مصرف دارو ، فیزیوتراپی یا فرایندهای تزریقی ، مؤثر واقع نشده اند. چنانچه علائم ناشی از فشردگی مهره های ستون فقرات بسیار شدید بوده یا به مرور وخیم تر می شوند، انجام جراحی پیشنهاد می شود. دکتر محمد ابراهیم طاهریان متخصص ارتوپد ، قادر است بهترین روندهای درمانی را برای بیماران خود اتخاذ کند.

لامینکتومی

هدف از انجام لامینکتومی

رشد غیرطبیعی و بیش از حد استخوان ها در کانال نخاعی ، سبب تنگی مجرای نخاعی و عصبی می شود. در پی آن فشار وارده بر آن ناحیه باعث بروز درد ، ضعف و بی حسی شده که می تواند بازوها یا پاها را نیز درگیر نماید. با انجام جراحی لامینکتومی ، فضای کافی در کانال نخاعی مجدد ایجاد می شود ؛ اما این پروسه آرتروز را درمان نمی کند بلکه در کاهش شدت علائم نمود یافته به سبب فشردگی اعصاب آن ناحیه اثرگذار است. معمولاً متخصص ارتوپد در صورت وقوع هر یک از شرایط زیر ، جراحی لامینکتومی را توصیه می کند :

  • درمان های محافظه کارانه همچون مصرف دارو یا فیزیوتراپی در برطرف سازی علائم موفق ظاهر نشده باشند.
  • در صورتی که فرد به علت ضعف عضلانی یا بی حسی ایستادن یا قدم برداشتن برای او امری دشوار باشد.
  • چنانچه فرد کنترل خود را بر روی فعالیت های روده و مثانه از دست داده باشد.
  • در برخی موارد ، ممکن است برای درمان فتق دیسک کمر ، لامینکتومی به عنوان بخشی از پروسه جراحی در نظر گرفته شود. بدین نحو که جراح از طریق برداشتن لامینا به دیسک آسیب دیده ستون فقرات دسترسی پیدا می کند.

انواع لامینکتومی

با توجه به میزان لامینایی که باید از محل خارج شوند یا تکنیکی که قرار است برای کاهش فشارهای عصبی آن ناحیه مورد استفاده قرار گیرد ، جراحی لامینکتومی ممکن است به یکی از دو صورت زیر به انجام رسد :

لامینکتومی دو طرفه : هر دو سمت لامینای مهره آسیب دیده خارج می شوند.

لامینکتومی یک طرفه : بخشی از یا تمام لامینای یک سمت از مهره آسیب دیده خارج می شود. لامینکتومی یک طرفه می تواند با استفاده از اندوسکوپ که تهاجم کمتری هم دارد و طی جراحی برش کمتری بر روی پوشت ایجاد می گردد ، انجام پذیرد.

نحوه انجام جراحی لامینکتومی

نحوه آماده سازی برای جراحی لامینکتومی

جراح توصیه می کند برای زمان مشخصی پیش از عمل ، خوردن و آشامیدن را متوقف سازید. به طور معمول و بسته به شرایط هر فرد ، ارتوپد دستورالعمل مناسب را در ارتباط با نحوه مصرف داروها را برای هر بیمار ارائه می دهد. عموماً جراح برای انجام لامینکتومی از بیهوشی عمومی استفاده می کند. بدین معنا که فرد بیمار در طول پروسه به خواب فرو می رود. پس از اثر گذاری داروی بیهوشی ، تیم پزشکی در طول پروسه ضربان قلب، فشار خون و سطح اکسیژن خون بیمار را کنترل می کند.

مراحل جراحی

جراح ارتوپد ، بر روی کمر و اطراف محل آسیب دیده ، برشی را ایجاد کرده و از این طریق عضلات را کنار زده و به نخاع دسترسی پیدا می کند. سپس با استفاده از ابزار مخصوص ، لامینا را از محل مورد نظر بر می دارد. طول برش ایجاد شده ، بسته به شدت آسیب و بدن شخص ، متغیر می باشد. پیش تر نیز اشاره کردیم که چنانچه لامینکتومی به عنوان بخشی از روند درمانی فتق دیسک کمر باشد ، علاوه بر برداشتن لامینا ، جراح فتق دیسک و سایر بخش های صدمه دیده را از نخاع خارج می سازد. در صورتی که یکی از مهره های ستون فقرات بر روی دیگری قرار گرفته باشد یا فرد به انحراف ستون فقرات دچار باشد ، فیوژن ستون فقرات نیز باید صورت پذیرد.

ریکاوری و مراقبت های پس از لامینکتومی

با اتمام جراحی ، فرد به منظور کنترل علائم حیاتی و نشانه های مبنی بر بروز عوارض احتمالی ، در اتاق ریکاوری تحت مراقبت قرار می گیرد. پس از مطمئن شدن از سلامت عمومی بیمار ، به صلاحدید جراح ، او می تواند به منزل بازگردد. البته بعضی از افراد ممکن است برای مدت کوتاهی در بیمارستان بستری باقی بمانند. به جهت تقویت قدرت و انعطاف پذیری عضلات ، جراح پس از لامینکتومی انجام یک دوره فیزیوتراپی را توصیه می کند. با توجه به میزان تحرک و فعالیت های فرد که به شغل او مرتبط می شوند ، پس از چند هفته می تواند مجدد به کار و امور روزانه خود مشغول شود. لازم است تا چندین هفته فعالیت های خود را نظیر خم و دولا شدن یا حمل اجسام را کنار بگذارید.

مراقبت های بعد از جراحی لامینکتومی

  1. در روزهای اول مصرف غذاهای آبکی توصیه می شود.
  2. میزانی تحرک بعد از عمل جهت ممانعت از ثابت ماند در یک نقطه به طور مداوم ، لازم است.
  3. زمانی که انجام عمل برخاستن و نشستن تا حدودی برای تان به حد نرمال بازگشت ، بهتر است پیاده روی سبک را نیز آغاز کنید. پیاده روی به تقویت عضلات تحتانی کمر و ماهیچه های پا کمک می کند.
  4. امکان دارد برای کمک به برای کنترل درد ، لازم باشد از بریس یا نگهدارنده کمر استفاده کنید.
  5. تا زمانی که محل برش ها به طور کامل بهبود نیافته اند بایستی از حمام در وان ، شنا کردن و قرار گرفتن در جکوزی و وان آب گرم خودداری کنید.
  6. مراقبت صحیح از محل برش های جراحی از پاره شدن بخیه ها ، تجمع باکتری در ان نقطه و در نهایت بروز عفونت جلوگیری می کند.
  • آیا جراحی لامینکتومی می تواند در راستای درمان فتق دیسک کمر به انجام رسد ؟

بله ؛ جراح ارتوپد می تواند برای برطرف سازی بیرون زدگی دیسک کمر ، نوع خاصی از جراحی لامینکتومی را به انجام رساند. البته امروزه به سبب ورود پروسه های کم تهاجم تر نسبت به جراحی مانند عمل بسته و عمل آندوسکوپیک ، جراح در وهله اول از این روندها بهره می گیرد.

جراحی لامینکتومی چه عوارضی می تواند داشته باشد ؟

جراحی های ارتوپدی و ستون فقرات پروسه های بسیار حساسی هستند. به همین دلیل لازم است حتما تحت نظر یک جراح متخصص و با تجربه عمل شوید و مراقبت های بعد از آن را هم جدی بگیرید. در غیر این صورت ریسک بروز عوارض برای شما افزایش می یابد. از جمله عارضه های احتمالی می توان موارد زیر را نام برد :

  • خونریزی
  • عفونت
  • واکنش نامطلوب بدن به بیهوشی
  • تشکیل لخته خون
  • آسیب به رشته های عصبی
  • خارج شدن مایع نخاعی
  • مشکلاتی همچون بی اختیاری ادراری

نتیجه لامینکتومی

شمار زیادی از بیمارانی که تحت پروسه لامینکتومی قرار گرفته اند ، اظهار کرده اند که نتیجه بدست آمده بسیار رضایت بخش بوده است. بدین گونه که شدت علائم ناشی از فشردگی مهره ها به به طور قابل توجهی بهبود یافته و درد ناشی از آن ها نیز به میزان زیادی برطرف شده است.